Veel gestelde vragen over het radiolandschap van de toekomst

 

Het Vlaamse radiolandschap bestaat vandaag uit landelijke, ketenradio’s en lokale radio’s. De landelijke zijn publiek (Radio 1, Radio 2, Klara, Studio Brussel, MNM) en commercieel (JOE fm, Qmusic en Nostalgie). De publieke radio’s zenden momenteel ook al digitaal uit. Op 31 december 2017 lopen voor de andere radio’s de vergunningen af. Daarom bereidt de Vlaamse overheid vanaf nu de hervorming naar een digitaal radiolandschap voor. Hieronder leest u in veel gestelde vragen wat Mediaminister Sven Gatz wil veranderen en hoe en waarom.

 

Zal FM verdwijnen? 

 Niet onmiddellijk, zeker niet voor lokale radio’s. Voor landelijke radio’s, zowel de commerciële als de publieke, versnellen we de omschakeling naar digitale radio. In veel Europese landen is die omschakeling al langer bezig en verder gevorderd. Toch zullen we nog lange tijd zowel digitaal als via FM onze favoriete landelijke radio kunnen beluisteren. Over zes tot acht jaar zullen deze zenders hoofdzakelijk worden beluisterd via de kabel, het internet of via digitale zendfrequenties op DAB+. De overheid zal vooral die laatste vorm van digitale radio stimuleren.

 

Wat is DAB+?

 DAB staat voor Digital Audio Broadcasting, digitale radio via de ether zeg maar. DAB komt dus op dezelfde manier gratis je radiotoestel binnen als FM. DAB+ is een sterk verbeterde versie van DAB. Voor internet (mobiel of vast) of kabelradio heb je altijd abonnementskosten bij een dienstverlener. Maar DAB+ heeft veel voordelen tegenover FM. De kwaliteit is beter. DAB+ is veel minder storingsgevoelig dan FM. En vooral: de FM-band zit vandaag vol. Via DAB+ kunnen er gemakkelijk meer radiozenders bij komen.

 

De meeste mensen hebben toch al vast en mobiel internet. Waarom moeten we omschakelen naar een nieuwe technologie?

 Vandaag biedt internet niet dezelfde zekerheid als DAB+. Als een radio die via een website uitzendt ineens een massale toestroom van luisteraars te verwerken krijgt, crasht de site. Mobiel internet heeft vandaag ook nog onvoldoende capaciteit om op elk moment grote radiostreams door te geven. En zoals al gezegd, voor internet of mobiel dataverkeer moet je betalen, DAB+ is gratis. Maar als je thuis gewoon radio wil luisteren via de kabel of je tablet of computer, zal je dat ook na de omschakeling naar DAB+ nog kunnen doen.

 

Wanneer precies gebeurt die omschakeling naar DAB+?

We mikken op 2022. We zetten een stappenplan in werking. We willen tegen 2022 de Vlamingen voor de helft van de tijd naar digitale radio laten luisteren via de verschillende digitale technologieën. Het is dus niet het jaar dat beslissend zal zijn, maar de opmars van het digitaal naar radio luisteren dat telt: als de helft van de luisterduur digitaal is, kan volgens specialisten zo’n 80% van de bevolking via een radiotoestel in huis of in de auto naar DAB+ luisteren. In dat stappenplan zullen we overleg plegen met sleutelsectoren om de DAB+-technologie te stimuleren. Ook om de radioluisteraars naar DAB+ toe te leiden, komen er de komende jaren sensibiliseringscampagnes.

 

Welke sleutelsectoren zijn bij de omschakeling van belang?

 De sector van de elektrohandelszaken en de autosector bijvoorbeeld. Want er wordt vandaag vooral nog in de auto naar FM geluisterd. We willen de autoconstructeurs ertoe aanzetten om de DAB+-technologie in de wagens in te bouwen.

 

 Hoe krijgen we DAB+ in onze autoradio?

 Om ervoor te zorgen dat iedereen op elk moment naar DAB+ kan luisteren zullen we overleggen en afspraken maken met de automobielsector. Nieuwe auto’s moeten standaard uitgerust worden met een DAB+ radio. Sommige automerken doen dit vandaag al, bij andere is het nog een optie. Voor de vervanging van FM-radio’s in het bestaande wagenpark, willen we een betaalbaar alternatief.

 

Waar vind ik een DAB+-toestel?

 Die vind je vandaag al in een gewone elektrozaak die radio’s verkoopt. Er bestaan verschillende soorten toestellen, ook radio’s die toelaten zowel via FM als via DAB+ naar radiozenders te luisteren. Een DAB+-toestel kan je kopen voor 30 tot 50 euro. De hervorming van het radiolandschap die DAB+ met zich meebrengt, zal dus lang niet zo duur zijn voor de consument als bijvoorbeeld de omschakeling van zwartwit- naar kleurentelevisie.

 

Zullen alle radiozenders wel op DAB+ te beluisteren zijn?

Ook de raiozenders, behalve de lokale, moeten zich voorbereiden. Voor de publieke, die al op DAB zitten, zijn er afspraken gemaakt tussen de overheid en de VRT. De private landelijke zenders (JOE fm, Qmusic en Nostalgie) zullen vanaf 1 september 2018 op DAB+ uitzenden. Hun vergunningen vervallen einde 2017. We zullen hun vergunningen verlengen met vier jaar, op voorwaarde dat ze zich ook voorbereiden op de definitieve omschakeling naar DAB+.

 

Zullen er dankzij die DAB+-technologie dan meer Vlaamse zenders bijkomen?

Dat is de bedoeling. Vlaanderen heeft nu al een kwalitatief goed en divers radiolandschap, met publieke en private landelijke radio’s, een aantal zogenaamde ketenradio’s (zoals ClubFM, Family Radio of Topradio) en vele lokale radiozenders.

 

Blijven de lokale radio’s op FM?

 De lokale radio’s blijven de komende jaren via FM uitzenden. We willen van de vernieuwing van de erkenningen gebruik maken om sterkere lokale radio’s tot stand brengen en een diverser palet van landelijke private radio’s. Daarom zullen we nog een viertal radio’s toelaten van een nieuwe soort, die zich tussen de landelijke en de lokale situeren, de commerciële netwerkradio’s. Zij zullen eerst via FM uitzenden maar we willen ze bij de omschakeling naar DAB+ mee met de andere landelijke radio’s digitaal laten uitzenden. Daardoor krijgen ze vanaf dan ook een volledig landelijke dekking. De huidige ketenradio’s zullen verdwijnen.

 

Waarom moeten ketenradio’s als Topradio, ClubFM of Family Radio verdwijnen?

Ketenradio’s zijn los van de wil van de overheid tot stand gekomen. Zij hebben frequenties verzameld van lokale radio’s die ermee ophielden of mee wilden stappen in een commerciële keten. Zij werden daardoor gewoon commerciële radio’s die te beluisteren zijn op meerdere lokale frequenties. Maar ze bekommeren zich niet meer om het lokale doelpubliek waarvoor de lokale frequenties oorspronkelijk waren toegekend. Daarom zullen we hen geen vergunning meer toekennen voor die frequenties. We sluiten wel niet uit dat ketenradio’s een aanvraag indienen voor een vergunning als commerciële netwerkradio.

 

 Hoe zullen die commerciële netwerkradio’s er meer precies uitzien?

 We roepen deze nieuwe categorie radio’s in het leven om ons radiolandschap sterker en diverser te maken, zo snel mogelijk, dus al vóór de omschakeling naar DAB+. We mikken op een viertal doelgroepradio’s. Via de FM-band zullen we hen een voornamelijk stedelijke dekking van meer dan  de helft van het luisterbereik in Vlaanderen kunnen geven. Als ze mee omschakelen naar DAB+, krijgen ze per definitie een landelijke dekking. Zij moeten op professionele wijze werken en al verworven media-ervaring kunnen voorleggen. Met hun programmatie moeten ze zich toespitsen op welomschreven profielen: Vlaamse en Nederlandstalige muziek, nieuws- en informatiezender en genre- of themaradio, bijvoorbeeld jazz of sport. Zij zullen een vergunning krijgen voor negen jaar. Private mediagroepen kunnen voor niet meer dan één netwerkradio en één landelijke radio tegelijk een vergunning krijgen. 

 

Op welke manier zullen de lokale radio’s worden versterkt?

Vandaag zijn er meer dan 290 lokale frequenties op de FM-band. Als kleine radio’s met een klein lokaal doelpubliek is het vaak niet gemakkelijk om uit die lokale gemeenschap voldoende reclame-inkomsten te halen om leefbaar te blijven. Daarom willen we de lokale frequenties hergroeperen in frequentiepakketjes. Die kunnen een groter lokaal doelpubliek bedienen en breder reclame werven in dat grotere gebied. Om ketenvorming te vermijden bij het verwerven van een lokale zendvergunning, willen we maximaal twee frequentiepaketten verspreid over twee verschillende gebieden gunnen. Daarbij moet de zender dan per gebied een apart omroepprogramma aanbieden.

 

Wat is de timing voor het aanvragen van zendvergunningen voor lokale en commerciële netwerkradio’s?

In de loop van 2017 zullen we een oproep lanceren voor de frequentiepakketten van de commerciële netwerken en de lokale radio’s. Geïnteresseerden zullen dan een dossier kunnen indienen. Eind 2017 zullen de nieuwe erkenningen en vergunningen worden toegekend. Het is de bedoeling dat de erkende netwerkradio’s en lokale radio’s vanaf 1 januari 2018 in de ether kunnen.